Diş eti şişmesi, diş etlerinin kızarmasına, hassaslaşmasına ve zaman zaman kanamasına neden olabilen yaygın bir ağız ve diş sağlığı sorunudur. Şişlik yalnızca bir dişin çevresinde görülebileceği gibi ağız genelindeki diş etlerini de etkileyebilir. Bu duruma özellikle diş fırçalama sırasında kanama ve dokunulduğunda hassasiyet eşlik edebilir.
Diş eti şişmesi çoğunlukla diş yüzeylerinde biriken bakteri plağının diş etlerini tahriş etmesiyle ortaya çıkar. Hormonal değişimler, diş eti hastalıkları, ağız bakımının yetersiz olması ve diş kaynaklı enfeksiyonlar da şişliğin nedenleri arasında yer alabilir. Şikâyetin uzun süre devam etmesi, şiddetli ağrı, iltihap veya ateş görülmesi durumunda nedenin belirlenmesi ve uygun tedavinin planlanması için diş hekimine başvurulmalıdır.
Diş Eti Neden Şişer?
Diş eti şişmesi, diş etlerinin normalden daha kabarık ve hassas hâle gelmesiyle fark edilen bir ağız sağlığı problemidir. Ağız bakımının yeterli olmaması sonucu oluşan bakteri plağı, diş etlerinde iltihaplanmanın en sık karşılaşılan nedenleri arasında bulunur. Gingivitis olarak adlandırılan diş eti iltihabında kızarıklık, hassasiyet ve özellikle diş fırçalama sırasında kanama görülebilir.
Diş etlerindeki şişliğe yol açabilecek başlıca durumlar şunlardır:
- Yetersiz ağız bakımı: Dişlerin ve diş aralarının düzenli temizlenmemesi, bakteri plağının zamanla birikmesine neden olur. Biriken plak diş etlerini tahriş ederek iltihaplanmaya ve şişliğe zemin hazırlayabilir.
- Diş taşı: Temizlenmeyen plakların zaman içinde sertleşmesiyle diş taşı meydana gelir. Diş eti sınırında biriken diş taşları, dokunun tahriş olmasına, kızarmasına, şişmesine ve kanamasına neden olabilir.
- Hormonal değişimler: Hamilelik ve ergenlik gibi hormonal değişikliklerin yaşandığı dönemlerde diş etleri dış etkenlere karşı daha hassas hâle gelebilir. Bu dönemde plak birikimi, normalden daha belirgin diş eti şişmesine yol açabilir.
- Diş kaynaklı enfeksiyonlar: Dişin kökünde veya çevresindeki dokularda meydana gelen enfeksiyonlar, özellikle belirli bir dişin çevresinde şişlik oluşmasına neden olabilir.
- Mekanik tahriş: Dişleri aşırı bastırarak fırçalamak, ağız yapısına uygun olmayan protezlerin kullanılması veya diş etlerini sürekli tahriş eden alışkanlıklar da şişliğe yol açabilir.
Şişliğin görüldüğü bölge ve şişliğe eşlik eden belirtiler nedenin anlaşılması açısından önemlidir. Birden fazla bölgede kızarıklık ve kanama görülmesi diş eti dokularını etkileyen yaygın bir probleme işaret edebilir. Sadece bir dişin çevresindeki şişlik ise diş çürüğü, kök enfeksiyonu veya bölgesel bir diş eti problemiyle ilişkili olabilir.
Diş Eti Şişmesi Nasıl Geçer?
Diş eti şişliğinin ortadan kaldırılabilmesi için öncelikle bu duruma neden olan problemin belirlenmesi gerekir. Plak birikimine bağlı gelişen hafif diş eti iltihaplarında düzenli ağız bakımı ve profesyonel diş temizliğiyle olumlu sonuç alınabilir. Şişliğin altında diş kökü enfeksiyonu veya daha ileri bir diş eti hastalığı bulunuyorsa yalnızca günlük ağız bakımı yeterli olmayabilir.
Diş eti sağlığını desteklemek ve şişliğin azalmasına yardımcı olmak için şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Dişleri düzenli temizlemek: Yumuşak kıllı bir diş fırçasıyla dişler sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez, diş etlerini tahriş etmeden temizlenmelidir.
- Diş aralarını temizlemek: Diş ipi veya diş arası fırçası kullanılması, dişlerin arasında kalan plak ve yiyecek artıklarının uzaklaştırılmasına yardımcı olur.
- Diş taşı temizliği yaptırmak: Diş taşı oluşmuşsa bunun evde diş fırçalayarak giderilmesi mümkün değildir. Diş hekimi tarafından gerçekleştirilen profesyonel temizlik, diş yüzeylerinde ve diş eti çevresinde biriken diş taşlarının uzaklaştırılmasını sağlar.
- Şişen bölgeyi tahriş etmemek: Diş etlerini sert hareketlerle fırçalamak veya bölgeyi sivri cisimlerle temizlemeye çalışmak şikâyetlerin artmasına neden olabilir.
Günlük ağız bakımı, plak kaynaklı diş eti problemlerinin kontrolünde önemlidir. Enfeksiyona bağlı gelişen şişliklerde evde yapılan uygulamalar yeterli olmayabilir. Antibiyotik kullanımı, enfeksiyonun türüne ve muayene bulgularına göre diş hekimi tarafından belirlenir. Şişliğe yoğun ağrı, ateş veya yüzde belirgin şişlik eşlik etmesi durumunda vakit kaybetmeden diş hekimine başvurulmalıdır.
Arka Diş Eti Şişmesi
Arka diş eti şişmesi, özellikle ağızda bulunan son azı dişlerinin çevresinde ortaya çıkabilir. Yirmilik dişlerin sürmesi sırasında bu bölgede şişlik, hassasiyet ve çiğneme sırasında rahatsızlık meydana gelebilir. Dişin sürmesi için yeterli alanın bulunmaması veya bir bölümünün ağız içine çıkması, çevresindeki diş eti dokusunda şişlik ve iltihaplanmaya yol açabilir.
Yirmilik dişin kısmen sürdüğü durumlarda dişin üzerinde kalan diş eti dokusunun altında yiyecek artıkları ve bakteriler birikebilir. Temizlenmesi zor olan bu alanlarda gelişen iltihaplanma perikoronit olarak adlandırılır. Bu durumda arka bölgede şişlik, hassasiyet, kötü tat veya ağız açarken zorlanma gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
Her arka diş eti şişliği yirmilik dişlerle ilişkili olmayabilir. Son azı dişlerinde meydana gelen çürükler, diş kökü enfeksiyonları ve diş eti hastalıkları da benzer bir tabloya neden olabilir. Şişliğin tekrar tekrar ortaya çıkması, bölgede kötü tat veya akıntı fark edilmesi ya da çiğneme sırasında ağrı oluşması hâlinde diş hekimi değerlendirmesi gerekir.
Muayene sırasında dişin ve çevresindeki dokuların durumu incelenir. Gerekli görüldüğünde röntgen çekilerek yirmilik dişin konumu, kök yapısı ve çevre dokularla ilişkisi değerlendirilir. Sonuçlara göre bölgenin temizlenmesi, mevcut enfeksiyonun tedavi edilmesi veya sorun oluşturan dişin çekilmesi mümkün olabilir.
Ağrısız Diş Eti Şişmesi
Ağrısız diş eti şişmesi, herhangi bir belirgin ağrı hissi olmadan diş eti dokusunun normalden daha kabarık görünmesi şeklinde ortaya çıkabilir. Bazı kişiler bu durumu diş fırçalarken, aynada ağızlarını kontrol ederken veya yemek sırasında tesadüfen fark eder. Ağrı olmaması, şişliğin mutlaka tedavi gerektirmeyen bir durum olduğu anlamına gelmez.
Diş etlerinde ağrıya neden olmadan meydana gelen büyümelerin pek çok farklı sebebi olabilir. Diş etinin sürekli tahriş olması veya bazı ilaçların kullanımı da ağrısız diş eti büyümesine neden olabilen faktörler arasındadır.
Şişliğin ne zamandır bulunduğu, zaman içinde büyüyüp büyümediği, renginde değişiklik olup olmadığı ve belirli aralıklarla tekrarlayıp tekrarlamadığı dikkate alınmalıdır. Kısa sürede geçmeyen veya zaman içinde belirginleşen diş eti şişliklerinin nedeninin araştırılması önemlidir.
İki haftadan uzun süre devam eden, giderek büyüyen veya görünümünde değişiklik meydana gelen şişlikler için diş hekimine başvurulmalıdır. Yapılacak ağız içi muayeneyle şişliğin diş eti, diş kökü veya başka bir ağız içi problemle ilişkili olup olmadığı değerlendirilebilir. Gerekli incelemelerin ardından altta yatan nedene uygun tedavi planlanır.
Diş eti şişmesinin nedeninin belirlenmesi ve uygun tedavi yönteminin planlanması için diş hekimi muayenesi önemlidir. Diş eti hastalıklarının tanı ve tedavisi hakkında detaylı bilgi almak ve randevu oluşturmak için Doç. Dr. Zekeriya Taşdemir ile iletişime geçebilirsiniz.